Mesane yani idrar kesesi böbrekten gelen idrarın toplanma yeridir. Böbrekten çıkan idrar, idrar kanalı vasıtasıyla mesaneye gelir ve buraya boşalır. İdrar daha sonra buradan dış idrar yolu kanalı ile dışarı atılır.
Normalde alt karında orta hatta bulunur. Kadında rahimden dolayı daha ön taraftadır. Boş olduğu zaman bir huniyi andırır, dolu olduğu zaman ise bir yumurta gibidir. Ön yüzü çatı kemiklerinin arka yüzüne denk gelir.
Kapasitesi normalde 400-500 cc dir. Çok dolduğu zaman 2.5 - 3 Litre idrar alabilir. Elastik ve kapasitesi genişlemeye müsaaittir.
Mesanenin kas yapısı ve sinir sistemi idrar yapma fonksiyonu ile yakından ilgili olduğundan önemlidir.
Anormal Mesaneler: İki mesane çok nadirdir. Mesaane doğuştan kum saati şeklinde olabilir.

Mesane İltihapları:
Mesane iltihapları pek görülmez: Çünkü mesane iç yüzeyinin yapısı buna engeldir. Mesane günde 2-3 defa boşaldığı için içerisinde artık idrar kalmayacağı için iltihap oluşmaz.
Bakterilerin yerleşmesi, veya tahriş edinci bazı ajanlardan dolayı mesane iltihaplanabilir. İltihap oluşmasına neden olan hazırlaycı bazı sebebler vardır.
1- Ayak ve bacak üşütmeleri mesane iç zarında kanlanmayı artıracağı için buraya mikroplar kolayca yerleşirler.
2- Müzmin kabızlık, Gebelik, Alkolizim, Sigara bu hazırlaycı sebeblerden bazılarıdır.
3- Mesane içeisinde idrarın kalması yani artık idrar olması çok defa iltihaplar ile sonuçlanır. Mesane kasını çalıştıran sinirlerin hastalıklarında veya idrar yolunu tıkıyan taş v.s gibi nedenler, sonda gibi araçların mesaneye sokulması ile iltihap meydana gelir.
4- Mesane darbelerinden sonra meydana iltihap oluşabilir.
5- Şeker hastalığı veya lösemi (Kan Kanseri) gibi hastalıklar mesane iltihabına neden olabilir.
6- Muayene esnasında mesaneye sokulan aletlerde de hijene dikkat edilmezse iltihap oluşur.
7- Vücudun başka bir yerindeki iltihap odağından da mesaneye mikroplar kan yolu ile gelebilir.

Belirtiler:
1- İdrarın iltihaplı olmasından dolayı mesane duvarını tahriş eder ve mesane bu idrarı atmak için kasılınca sık sık idrara çıkılır. Fakat idrar yaptıktan sonra rahatlama hisi yoktur. İdrar bitmiş gibi olur.
2- Karın altında ağrı vardır.
3- İdrarda kanama vardır. Mikropta görülebilir.
4- İdrar yaptıktan sonra 1-2 ağrılı damla olur.
5- Ateş, titremede görülürse iltihabın böbreğe yayıldığını gösterir.

Tedavi:
1- Yatak istirahati sağlanır.
2- Günlük salınan sıvı miktarı artırlır. Günde 10-15 bardak su ( 2.5 - 3 Litre ) amaca kafidir.
3- Ayak altlarına ve göbek altına sıcak termofor tatbiki yapılır
4- Mikrobun cinsi tesbit edilmişse buna uygun antibiyotikler alınır. Ağrı giderici ve rahatlatıcı ilaçlar alınır.
Bu tedavilere ve koruycu tedbirlere riayet edilmezse iltihap müzminleşir. Tedavi dahada zorlaşır.

Mesane Tümörleri:
Mesane tümörleri sık görülmesi bakımında çok önemlidir. Bevliye hastalarında çok sıktır. İdrar yolları tümörlerinin % 90 i mesane tümörleridir. Erkeklerde kadınlara nazaran 2-3 misli fazladır. Genellikle 60 yaşından sonra görülür. 40 yaşının altında nadirdir.
Sebebi:
Sebeb kesin olarak belli olmamakla birlikte tümör oluşumuna hazırlaycı sebebler vardır.
1- Kalıtsal nedenler: Pek önemli değildir. Bazen bir ailenin bir çok ferdinde birden görülür.
2- Endüstiriyel kanser yapan ajanlar: Boya, lastik, deri, gibi organik kimyasal madde sanayiinde çalışanlarda mesane tümörleri daha fazla görülmektedir. Aynı zamanda maatbacılık, aşçılık, gaz ve alüminyum işlerinde çalışanlarda da fazladır. Burada rol oynayan madde aromatik aminler denilen maddelerdir
3-Eğrelti otu. Karadeniz bölgesinde eğrelti otu ile beslenen sığırlarda mesane kanseri sıktır. Bu sığırların sütü ile beslenen insanlarde da görülmüştür.
4- Sigara: % 30- 40 sigra sorumludur. Risk oranı sigara alışkanlığının süresi ile ilgilidir.
5- Müzmin iltihaplar ve tahriş: Mesanede uzun süren taş veya başka bir yabancı cisim kansere yol açmaktadır.
Belirtiler:
1- İdrarda kan: ağrısız ve gözle görülür derecededir. En büyük belirtidir. %75 görülür. Bütün bir idrar yapma süresinde vardır. Çok defa pıhtılar ile birlikte olur.
2- İdrar belirtileri: İdrarda yanma, sık idrara çıkma şeklinde olur. Kanser ilerledikçe yanmalar çok artar. Bazen idrar, tümörün tıkamasına bağlı olarak dışarıya hiç akmaz.
3- Kanlı idraraın uzun sürmesi sonucunda kansızlık ve buna bağlı belirtiler ortaya çıkar.
4- Genel durum bozukluğu: Tümörün yayılmasına bağlı olarak genel durum bozukluğu. zayıflama, iştahsızlık, halsizlik, bulantı, kusma şeklindedir.
Tetkikler:
1- İdrar ve kan tahlilleri yapılır.
2- Düz idrar yolu flimi ve ilaçlı flim mutlaka çekilmelidir.
3- Mesaneye ışıklı kemara şeklinde sondaya benziyen demir alet ile bakmak (Sistokopi ) Böylece bizzat mesane tümörün kendisi görülür. Tümörün büyüklüğü, yerleşimi, şekli böylece anlaşılır. Teşhis koyma yanında parça alma gibi avantajları da vardır. Tedavinin nasıl yapılacağına dair önemli ip uçları verir.
4- Tomografi: Mesanenin tabakalarını milimetrik olarak gösterir. Tümörün şekli ve yayılıp yayılmadığı anlaşılmış olur.
5- İdrar yıkama ile elde edilecek sıvıda tümör araştırılması yaplır
Tedavi:
Tümörün yerine, sayısına, şekline, büyüklüğüne, yayılımına göre değişir.
1- Ameliyat: Açık veya kapalı yapılır. Açık ameliyatta mesane içeisindeki tümör etrafındaki sağlam doku ile birlikte komple çıkarılır. Kapalı ameliyatta sistoskopi aleti ile mesaneye girilerek tümör kesilir. Tümör mesanenin kas tabakalarını tümden tutmuşsa mesane ya tamamen vaya kısmi olarak çıkarılır.
2- Işın tedavisi: Radyasyon yayarak tümörü körelten radyoaktiv maddeler ya dıştan verilir veya mesane içine yerleştirilir.
3- İlaç Tedavisi: Bu amaçla kullanılan bir çok tümör yok edici ilaçlar vardır. Bir çoğunun yan etkileri görülür.

opdratakaneren@hotmail.com

KANSERLER
Her organda olabildiği gibi mesanede de habis (malign) ya da selim (benign) tümörler gelişebilir. Mesane tümörleri iki cinste de gelişebilirse de erkeklerde kadınlara göre yaklaşık 3 kat fazla görülür, sıklık bakımından erkeklerde görülen habis tümörler içinde 4., kadınlarda ise 8. sıradadır. Mesane tümörleri'nin % 90'ından fazlası, en iç tabaka olan mukoza'yı oluşturan ve değişici epitel adı verilen özel hücre yapısındaki atipik değişikliklerden kaynaklanır. Bu tip tümörlere değişici epitel hücreli kanserler (transizyonel hücreli kanser:TCC) adı verilir. Bunların dışında mesane'nin diğer tabakalarından kaynağını alan farklı tümörler de nadir olmakla birlikte gelişebilir.

Mesane tümörlerinde tedavinin şeklini belirleyen en önemli faktör, tümör'ün derinliğinin hangi tabakaya kadar ulaştığıdır. Sayısı ve büyüklüğü ne olursa olsun tümör ya da tümörlerin derinliği mukoza tabakasını geçmiyorsa Bu tip tümörler yüzeysel tümörler olarak sınıflandırılırlar, tedavileri de genelde mesanenin yerinde bırakılıp tümörün kapalı yolla çıkartılması (tümör rezeksiyonu) şeklindedir. Bu tip tümörler tamamen çıkartılsa da zaman içinde mesane'nin farklı bölgelerinden nüks görülebileceği için mesane içine koruyucu ilaç tedavileri uygulanabilir, hastanın doktoru tarafından belirlenen takip planına kesin olarak uyması şarttır.

Tümör ya da tümörlerin sayısı ve büyüklüğü ne olursa olsun, derinliği mukoza tabakasını geçmişse bunlar derin ya da invazif tümörler olarak sınıflandırılırlar, tedavide mesanenin ve çevresindeki prostat, rahim gibi komşu organ ve dokuların çıkartılması gerekir. Aksi takdirde tümör hücreleri çok kısa sürede kan ve lenf damarları yolu ile başka organlara yayılırlar. Bu tip tümörlerde başka bir tedavi seçeneği de radyoterapi (ışın tedavisi)'dir. Bu tedavilere ek olarak Kemoterapi uygulanması gerekebilen mesane tümörleri bu tip tümörlerdir.

Mesane tümörü gelişiminde rol oynayan faktörlerin başında sigara kullanımı gelir, sigara içenlerde mesane tümörü görülme riski içmeyenlere göre 4 kat fazladır. Yapay tatlandırıcıların, aşırı çay-kahve tüketiminin insanlarda mesane tümörüne yol açtığı konusunda kuşkular oluşmuşsa da bunlar kanıtlanamamıştır. Bunların dışında anilin boyaları gibi bazı kimyasal maddelerle uzun süreli temasın, mesanede çok uzun süre sonda ya da mesane taşı gibi yabancı cisimlerin kalmasının ve ülkemizde çok nadir görülen bazı parazitlerin (ör:schistosoma haematobium) mesane tümörü gelişim riskini arttırdığı bilinmektedir.

Mesane tümörlerinin ilk, en önemli ve en sık görülen belirtisi (% 85) idrarda ağrısız kanamadır. Böyle bir durumla karşılaşan bir hasta ilk kanamada doktora başvurusa tümör henüz yüzeysel dönemdeyken ve fazla büyümeden yakalanıp kolaylıkla tedavi edilebilir.