BÖBREK HASTALIKLARI

1 BÖBREĞİN DOĞUMSAL YAPI BOZUKLUKLARI:

Her İki Böbreğin Olmaması: Bu durumda bebek ölü doğar. Tek Böbreğin olmaması sık değildir. Erkeklerde daha fazladır.
Fazla Sayıda Böbrek: Çok nadirdir. Üç veya dört tane olabilir

Düşük Böbrek: Böbrek normal yerinde değildir. Kasığa kadar inebilir. Ağrılara neden olur. Film ve tomografi ile teşhis konur. Gerekirse böbrek asma ameliyatı ile böbrek yerine konur.
Atnalı Böbrek:
Her iki böbreğin karın bölgesinde alt uçlarının bileşmesi ile meydana gelir. Çok defa belirti vermez. Tesadüfen film çekilmesi ile görülür.
Çok Kistli Böbrek:
% 80-90 her iki tarafta görülür. Böbrek aynı büyüklükteki kistler tarafından kaplanmıştır. Kistler ( içi su dolu kesecikler) İltihaplanırsa ağrı, ateş idrarda kan ve idrar yanması görülür. Bazı durumlarda tansiyon yükselmesine neden olur.

4 BÖBREK DÜŞÜKLÜĞÜ:
Böbreğin normal olması gerektiği yerde olmamasıdır. Normalde nefes alıp verilirken böbrek 2- 5 cm aşağı iner. Bu değerden daha fazla aşağı inerse böbrek düşüklüğünden bahsedilir.
Sebepleri:
1-Çok zayıflayanlar: Böbreğin çevresindeki yağ dokusu
2-Darbeler
3-Doğuştan Böbreğin askıları uzunsa meydana gelir
Belirtiler:
Herr zaman belirti vermez
Uzun zaman ayakta durunca ağrı oluşabilir
Bulantı ve kusma olabilir
İltihap olursa buna bağlı belirtiler oluşabilir
Tedavi:
Şikayetler fazlaysa, yan etki olarak böbreğe bir tesiri olursa ameliyat düşünülür. Korselerin fazlası şüphelidir.

BÖBREK YETMEZLİĞİ
İki tablo şeklinde görülür. Had (Acil) Böbrek yetmezliği:
Sebepleri:
Büyük ve uzun süren ameliyatlardan sonra
Ağır darbelerden sonra
Deprem gibi büyük hasar veren darbelerde
Damar bozuklukları
Çok şiddetli iltihaplar
İdrar yollarının acil tıkanmaları
Yanlış kan nakilleri
Sıcak çarpması ve yanıklar
Zehirlenmeler
Böbrek yetmezliği oluşum mekanizması olarak da 3’e ayrılır.
1) Böbrek Öncesi Sebepler 2) Böbrek nedenli olanlar 3) Böbrek sonrası oluşan nedenler
Böbrek öncesi sebepler. Her iki böbreğe kan gelişi azalmıştır. Böylece süzme de azalır.
Kan kaybı ve su kaybında olur.
Kalp atımı azalmıştır. Bu durum kalp hastalıklarında olduğu gibi damar hastalıklarında da olur.
2 Böbrek Sonrası sebepler:
Her iki idrar yolunda veya dış idrar kanalında tıkanıklıklar ( Taş vs.)
Prostat büyümesi
İdrar yolları ve mesane sinirlerinin çalışmaması
Ameliyat sırasında her iki idrar yolunun bağlanması
3 Böbreğe Bağlı Sebepler:
Arsenik,Kurşun,Fosfor,mataryemeği,alkol gibi zehirli ve toksit maddelerin böbrek yapısını bozması
Böbreğe hiç kan gelmediğinden böbrek harap olur.
Belirtileri:
Böbrek Yetmezliği belirtileri sebebe göre değişir kalp ve kan hastalıklarından ileri geliyorsa bununla ilgili tansiyon düşmesi,nabız düşmesi gibi belirtiler verir. Terleme, çarpıntı,nefes darlığı vardır. Hiç idrar çıkarılmıyorsa idrar yolları tıkanıklığı düşünülür. Bu prostat olabildiği gibi birde taş olabilir. İdrar hiç çıkmaz veya çok az çıkar kanda üre yükselmiştir.
Tedavi:
Tedavide sebebe yöneliktir. Tıkanıklık varsa bunu giderilecek sonda konur.
Uygun serumlar verilerek su kaybı giderilir
Kan kaybı varsa kan verilir
İltihap varsa uygun antibiyotik ile bu kurutulur
Üreyi artıracak ve proteinden fakir, karbonhidrattan zengin diyet yemeği verilir. Çok defa hastalar iştahsızdır, bulantı ve kusma vardır.
İdrar söktürücü ilaçlar verilir
Böbrek yetmezliği zamanında müdahale ve uygun tedavi ile çok defa iyileşir. Bazen de müzminleşir.

MÜZMİN BÖBREK YETMEZLİĞİ:

Böbreğin normal faaliyetini yapamamasıdır. Nominal bir böbrek 9/10 u hasar olsa bile faaliyet gösterir.
Sebepleri:
Müzmin böbrek iltihabı
Şeker hastalığı
Uzun süre ve çok yüksek olan tansiyon
Gut hastalığı
İdrar yolu tıkanıklığı
Böbreği yavaş yavaş tahrip eden bir çok hastalık
Belirti ve Bulguları:

İştah yoktur,bulantı ve kusma vardır
Yorgunluk,halsizlik,huzursuzluk
Tansiyon yüksekliği
İdrar miktarının azalması
Yüzde,göz çevresinde ve ayaklarda şişme
Adale çekilmeleri ve titremeler
Kanda üre, kreantinin, ürikasit artar
Kan iyotları değerleri bozulmuştur.
Tedavi:

Hipertansiyon düzeltilir
Tuz ayarlaması yapılır, diyet ayarlanır. Bu diyet protein kısıtlaması şeklinde olur.
İltihabın tedavisi yapılır
Hasta mümkün olduğu kadar hareket ettirilmemelidir.
Üreye düşülmeye yönelik tedavi 2 şekilde yapılır.
Karın zarına sıvı verilmesi (Periton Dializi) karın derisinde yapılan bir kesi ile karın zarı içerisinde 1 saat tutulur böylece sıvı ve kan arasındaki iyonların ve vücudun atması gereken maddeleri bu sıvıya geçmesi sağlanır. 1 saat sonra sıvı boşaltılır. Takriben verilen sıvı 25-30 litredir. 24 saat sürebilir
Böbrek makinaları: Dializ makinası artık günümüzde üreyi düşürmek için dializ makinaları kullanılmaktadır.
BÖBREK TÜMÖRLERİ:

Çok sık görülmez. Bütün tümörlerin %1 idir ve % 90 kötü huyludur. Sağ ve sol böbrekte aynı oranda görülür edkeklerde daha fazladır. 1-10 yaş ve 50-60 yaş arası daha fazladır
Sebebi:
Belli değildir. Hormanal olduğu zannedilmektedir. Tümör ya böbrek dokusunda veya havuzcuğun olur, iyi huylu veya kötü huyludur.

İyi huylu tümörler çok defa belirti vermez, önemli değildir. Tesadüfen film veya tomografi çekilince görülür. Böyle görülen veya mikroskop ile görülen idrar kanamaları olur. Belde veya yan taraflarda ağrı vardır. Tedavide kötü huylu tümör olması ihtimaline karşı böbreğin alınması ameliyatı yapılır. Çıkan parça potolojide incelenir.

Böbreğin kötü huylu tümörleri (Kanser) orjini böbrek dokusundadır.

Belirtileri:
Ağrı olmadan sebepsiz idrar kanamaları vardır bu belirti % 60-70 dir
Kan pıhtıları idrar yollarından geçerken ağrı yapar. Yanlışlıkla taş olduğu düşünülür.
%10 Vakalarda karın içerisinde bir kitle şeklinde belirti verir.
Zayıflama, kilo kaybı, önlenemiyor bulantı kusma gibi mide bağırsak şikayetleri
Tansiyon yüksektir
Ateş devamlı hiç düşmeyen bir ateştir
Kansızlık
Teşhis: Düz Böbrek filimleri ilaçlı (Yağlı) Böbrek filimleri çekilir. Ultrason ve Tomografi ile teşhis teyit edilir Kanser kan yolu ile kısa sürede yayılır en sık karaciğer ve kemiklere yayılım gösterir.

opdratakaneren@hotmail.com

5 NEFRİTLER:

Böbrekte yapısal bozukluk meydana getiren iltihaplarına Nefrit denir. Adi mikropların meydana getirdiği iltihaplardan farklıdır. Böbrek dokusu bozulmuştur. Böbreğin faaliyetleri azaldığı için bununla ilgili belirtiler meydana gelir. Her iki böbreği tutar. Acil ve Müzmin olabilir.

Had (Acil) Nefritlerin Belirtileri:

İştah atsızlık, zafiyet
Yüksek ateş, üşüme, titreme
İdrarda kanama en sık görülen belirtidir.
Yüzde, göz çevresinde, bacaklarda şişme
Tansiyon yüksekliği
Kalp ile ilgili şikayetler sıktır. Nefes darlığı, öksürük morarma görülür.

Tansiyon yüksekliğine bağlı olarak şiddetli baş ağrısı, kusma, dalgınlık, kasılmalar oluşur. Göz damarlarında daralmalar meydana geldiğinden görme bozukluğu oluşur.
Tetkikler:
1-İdrar miktarı azalır
2-İdrarda kanama görülür
3-İdrarda protein miktarı fazladır.
Tedavi:

İdrarda iltihap varsa uygun antibiyotik verilir
Yatak istirahatı verilir
Proteinden fakir bir yiyecek ( et,süt yumurta yasaklanır)
Tuz kısıtlaması yapılır
2 Müzmin Nefritler
Her yaşta olduğu gibi en sık 30-40 yaş arasında görülür. Hiç belirti vermeden birden ortaya çıktığı gibi acil nefritten sonunda görülebilir.
Belirtileri:

İdrarda Protein
Ayaklarda şişme (Vücut suyunu atamadığı için)
İdrarda bol miktarda kanama

2 BÖBREĞİN İLTİHAPLARI:

Böbreğin adi mikropları ya tüm böbreği kapsar veya yerel olarak kalır. Daha ciddi vakalarda böbrek çevresine de yayılabilir.
Mikroplar Böbreğe Üç Yolla Gelebilir:

1 Kan Yolu: Çok defa bir boğaz iltihabında veya vücutta herhangi bir odakta kan yolu ile böbreğe gelen mikroplar böbrek iltihabına neden olur.
2 İdrar Yolu: İdrarda iltihap varsa, idrar yollarına takılan sonda vs. gibi nedenlerle buradaki mikroplar böbreğe ulaşır.
3 Böbrek: İdrar borusu ve mesane çevresindeki mikroplar direk yol ile böbreğe gelir.
Böbrek İltihapları Oluşuma Göre İkiye Ayrılır.
1 Acil Böbrek İltihapları
2 Müzmin Böbrek İltihapları

1) Acil Böbrek İltihapları: Bir veya iki böbrekte olur. Genellikle iki taraflıdır. Böbrek cerahat ile doludur. Belirtileri:

Sık ve Ağrılı İdrar
Üşüme ile ateş yükselmesi
Yanlarda ağrı
İdrarda mikrop ve akyuvar hücrelerinin görülmesi

Tetkikler:
1-İdrar ve kan muayeneleri yaplır
2-Röntgen filmi ile taş olup olmadığına bakılır
Tedavi:
1-Yatak İstirahati
2-Sıvı alımının artırılması
3-İdrar Kültürü yapılarak mikrobun cinsi tespit edilir ve gerekli ilaçlar verilir.
4-Tedavi tam yapılmazsa hastalık müzminleşir.
2) Müzmin Böbrek İltihapları: Böbreğin uzun süren iltihaplarıdır. Böbrek harabiyeti , böbrek yetmezliği ve üreme sonuçu ölüme sebebiyet verdiğinden önemlidir.

Belirtiler:

Bazen belirti vermez yıllarca sürer
Tansiyon yüksek olabilir
İdrarda iltihap hücreleri bulunabilir.
Hastalar Zayıftır, Kilo almaz çabuk yorulur. Kansızlık vardır
Üre yüksek olur.

Tedavi:
Hastalığın tedavisi güçtür ve zaman alır, bu durum hastalığın seyrine ve devam süresine, böbreği bozma derecesine bağlıdır. Buna rağmen hastaların %10’u tedaviye cevap verir. Hastalık yavaş ve ilerleyicidir.
Ultrason ve tomografi tetkikleri yapılabilir
Tetkikler:
Böbrek Filimleri, kan idrar tahlilleri yapılır.Ultrason ve tomografi tetkikleri yapılabilir

3 BÖBREK KİSTLERİ:
Böbrek kistleri iki şekilde olur: 1 Tek Kist 2 Çoklu Kist

Tek Kistler : Bir böbrekte ince idrarlı kese şeklinde ve içerisi sıvı dolu büyük kistlerdir. Çok defa böbreğin alt veya üst ucunda olur. Doğuştan olabildiği gibi sonradanda oluşabilir. Böbreğin süzücü kanallarının tıkanması ile oluşur.
Belirtileri : Çok defa belirti vermez. Taş vs. ameliyatlarında tesadüfen bulunur. Çok büyürse karın içine yapacağı baskı ile karın ağrıları yapar.
Teşhis : Böbrek kistlerine en iyi teşhisi ultrason ile konur. Düz böbrek filimin de fazla bir şey görülmez ilaçlı yağlı böbrek filimi nispeten bilgi verir
Tedavi : Çok büyük kistlerde, şikayetler fazla ise ve karın içi organlarına baskı yapıyor böbrekte harabiyet meydana getiriyorsa ameliyatla çıkarılmalıdır. On zamanlardaki teknolojik gelişmeye bağlı olarak iğne ile de kist sıvısı boşaltılmaktadır. Fakat bu ikinci metot ile kistin tekrar etme ihtimali çok fazladır. Ameliyat ile kistin civarı çıkarılırsa tekrar etmez.

Çoklu Böbrek Kistleri: 3 özelliği vardır.
1-Doğuşdan meydana gelir
2-İki taraflıdır
3-Katılımsal olarak devam eder
Her iki böbrekte çok sayıda ve çeşitli büyüklüklerde kistler vardır. Oluşumunda çoğunun rahim içi gelişmesi sırasında böbreğin yapı bozukluğundan ileri geldiği zannedilmektedir.

Belirtileri:

Zayıflık ve zayıflama
Böbrek bölgesinde ağrı
% 50 İdrarda kanama
% 60 tansiyon yüksekliği
Baş ağrısı, ayaklarda şişme, nefes darlığı
Tedavi:

İstirahat uygulanır
Üremi tedavisi yapılır
İltihap varsa bununla mücadele edilir
Kist için ameliyat düşünülmez. Son zamanlarda böbrek nakli ameliyatları düşünülmektedir.